Trên đường khởi nghiệp, hãy lắng nghe bản năng

Dữ liệu và phân tích rất quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng đủ. Trực giác được rèn luyện từ kinh nghiệm có thể giúp người sáng lập đưa ra quyết định kịp thời.

Người khởi nghiệp thường phải ra quyết định khi thông tin chưa đầy đủ và thời gian không cho phép chờ đợi. Trong những tình huống đó, trực giác, hay cảm nhận dựa trên kinh nghiệm tích lũy, đóng vai trò không nhỏ.

Trực giác không phải là đoán mò

Trực giác tốt hình thành từ việc tiếp xúc nhiều với khách hàng, thị trường và con người. Khi đã quan sát đủ nhiều tình huống tương tự, bộ não có thể nhận ra các tín hiệu mà ta khó diễn đạt thành lời. Vì vậy, trực giác của người có kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực thường đáng tin hơn trực giác của người mới.

Khi nào nên tin vào bản năng?

  • Khi phải quyết định nhanh và cái giá của việc chờ đợi lớn hơn rủi ro sai lầm.
  • Khi đánh giá con người: cảm giác không yên tâm về một đối tác hay ứng viên thường đáng để tìm hiểu kỹ hơn.
  • Khi dữ liệu mâu thuẫn hoặc không đủ để đưa ra kết luận rõ ràng.

Khi nào cần thận trọng?

Trực giác cũng có thể bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, thành kiến hay mong muốn chủ quan. Nếu bạn quá yêu thích ý tưởng của mình, “bản năng” có thể chỉ là sự tự tin thái quá. Với những quyết định lớn, khó đảo ngược như đầu tư số tiền lớn, ký hợp đồng dài hạn, nên kết hợp trực giác với phân tích kỹ lưỡng và ý kiến của người khác.

Rèn luyện trực giác

Một số cách giúp trực giác trở nên đáng tin cậy hơn:

  • Dành nhiều thời gian trực tiếp với khách hàng và công việc thực tế.
  • Ghi lại các quyết định quan trọng cùng lý do, sau đó đối chiếu với kết quả để hiểu khi nào trực giác đúng, khi nào sai.
  • Học hỏi từ những người có kinh nghiệm lâu năm trong ngành.

Kết hợp lý trí và cảm nhận

Những người ra quyết định tốt thường không chọn giữa dữ liệu và trực giác, mà dùng cả hai. Dữ liệu giúp kiểm chứng, trực giác giúp nhìn ra điều dữ liệu chưa nói hết. Khi cả hai cùng chỉ về một hướng, bạn có thể tự tin hành động; khi chúng mâu thuẫn, đó là tín hiệu để tìm hiểu thêm.

Kết luận

Lắng nghe bản năng không có nghĩa là bỏ qua lý trí. Đó là việc tôn trọng kinh nghiệm của chính mình, đồng thời đủ khiêm tốn để kiểm chứng và điều chỉnh khi cần.